"NASZE KORZENIE I NASZE DZIEDZICTWO - Unici, proboszcz i zakonnica z Rudna"
Data publikacji: czwartek, 05-03-2026 Kategoria: Historia Rudna
Wspomnienia o heroicznym trwaniu w jedności z papieżem oraz opisy prześladowań zostały wydane drukiem w 1926 roku w niewielkiej książeczce „Prześladowanie za wiarę Unitów w Rudnie”. Aż 29 unitów z parafii Rudno zostało zesłanych na Sybir za wiarę i wierność swojemu obrządkowi liturgicznemu.
Unicka parafia Rudno na Podlasiu doświadczyła prześladowań ze strony caratu podczas kasaty Kościoła unickiego w drugiej połowie XIX wieku. Okrutne formy represji stosowane wobec unitów przez władze rosyjskie opisał ks. Franciszek Dzięga – pierwszy proboszcz parafii Rudno, wznowionej w 1919 roku w obrządku łacińskim.
O prześladowaniu unitów w Rudnie pisał także ks. Józef Pruszkowski w opracowaniu „Martyrologium czyli męczeństwo Unii na Podlasiu”, wydanym po raz pierwszy w Krakowie w 1905 roku i wznawianym w kolejnych latach.
Diecezja Siedlecka, jako spadkobierczyni duchowego dziedzictwa Unitów Podlaskich, podjęła ich proces beatyfikacyjny. Zakończył się on wyniesieniem na ołtarze Wincentego Lewoniuka i 12 Towarzyszy – Męczenników z Pratulina – 6 października 1996 roku w Rzymie przez papieża Jana Pawła II.
Działające w Diecezji Siedleckiej Stowarzyszenie Pamięci Unitów Podlaskich „Martyrium” propaguje rozwój kultu Błogosławionych oraz upamiętnianie ich heroicznej postawy wierności Kościołowi katolickiemu. Dlatego Stowarzyszenie podjęło starania o ponowne wydanie publikacji poświęconej unitom z parafii Rudno, co spotkało się ze zrozumieniem i wsparciem obecnego proboszcza parafii, ks. Dariusza Denisiuka.
Niniejsza publikacja została uzupełniona dodatkowymi informacjami o pierwszym autorze – ks. Franciszku Dziędze – oraz o osobach związanych z parafią Rudno, które w 1927 roku zostały odznaczone w Kodniu za heroizm w obronie wiary.
Wspomniano także dwie osoby, które podczas II wojny światowej zostały rozstrzelane przez hitlerowców. Pierwszą z nich był ks. Roman Ryczkowski, proboszcz parafii Rudno, który 30 maja 1940 roku poniósł męczeńską śmierć – zamordowany przez Niemców strzałem w tył głowy wraz z grupą parafian. Do publikacji dołączono również zeznania świadków tej tragedii.
Drugą osobą jest błogosławiona siostra Felicyta Paulina Borowik, nazaretanka, zastrzelona 1 sierpnia 1943 roku wraz ze współsiostrami jako jedna z męczennic z Nowogródka – kapłan i zakonnica, świadkowie wiary aż do końca.
